Δευτέρα, 21 Μαΐου 2012

Η σάπια γοητεία των λέξεων

Photo: iolkin
του Γιώργου Λ.
Για το Βιτγκενστάιν οι λέξεις ήταν έκφραση των σκέψεων. Και αφού οι σκέψεις δεν μπορούσαν ποτέ να πουν ψέμματα, ούτε οι λέξεις μπορούσαν. Ο Βιτγκενστάιν έψαχνε την αλήθεια μέσα από τις λέξεις, που όμως όμως σπάνια τη λένε...
Αναζητούσα την αλήθεια με πάθος. Έψαξα να τη βρω στην τέχνη, τη φιλοσοφία, στον έρωτα, στον Θεό... Το 2005 πήρα την πρώτη μου δουλειά, στις επενδύσεις. Ένας νεος κόσμος άνοιξε μπροστά μου. Όχι ένας κόσμος χρήματος αλλά ένας κόσμος αλήθειας. Μέσα απο χρηματιστηριακούς δείκτες, εγώ έβλεπα ελπίδα, φόβο, νίκη, ήττα, θεοποίηση, αποκαθήλωση. Κατέληξα σε μια αναπόφευκτη αλήθεια: οι άνθρωποι θέλουν αγαθά, και κάνουν τα πάντα για να τα αποκτήσουν. Αλλά πάντοτε υπήρχε κάτι ανεξήγητο στα νούμερα... 
Ένα πρωί, μια αυτοκινητοβιομηχανία ανακοίνωσε την απόλυση 15.000 ανθρώπων. Έντρομος, πήγα στο αφεντικό και του είπα να πουλήσουμε. Με κοίταξε με συμπάθεια. «Η μετοχή θα εκτοξευτεί!». Η μετοχή σημείωσε άνοδο 8%. «Μείωση κόστους, αύξηση της κερδοφορίας» μου εξήγησε, γελώντας. Εγώ δεν γελούσα. Όχι γιατί  απολύθηκαν 15.000 ψυχές, αλλά γιατί κατάλαβα το λάθος. «Με 15.000 απολυμένους, ποιός θα αγοράσει αμάξια;» Η αγορά δεν σκεφτόταν, δεν έβλεπε μπροστά, απλώς αντιδρούσε. Η αγορά δεν ήταν μαθηματικά, ήταν ζώο τυφλό που έμελλε να μας κατασπαράξει όλους, πριν φάει τις σάρκες του.
Συνέχισα για αρκετά χρόνια. Έζησα τη Lehman, το χρέος, τον πόλεμο των νομισμάτων, την χρεοκοπία της Ελλάδας, όλα αυτά που ερχόταν να επιβεβαιώσουν την πρώτη μου εντύπωση: Οτι η αγορά είναι θέμα δύναμης, και όταν η δύναμη συγκεντρώνεται στα χέρια πολύ λίγων, μοιραία γίνεται άδικη.
Οσο οι «μάγοι» πολλαπλασίαζαν μέσω χρέους και παραγώγων την κυκλοφορία χρημάτων, η δικτατορία των αγορών δεν μας ενοχλούσε. Το iPhone, τα made in china από παιδική εργασία τζινάκια, οι υπερπαραγωγές στο σινεμά, έκρυβαν την αλήθεια. Την φρίκη που μόνο οι φτωχοί και οι εμπόλεμοι γνώριζαν. Οτι ο κόσμος κινείται μακριά από τον άνθρωπο. Αποεξελίσσεται.

Μοιραία θα ερχόταν το τέλος. Ο κόσμος θα αντιδρούσε. Και αυτή πάντα ήταν η ελπίδα μου. Οτι η αντίδραση θα έβγαζε τον ανθρωπισμό και την αλληλεγγύη, τις δημιουργικές δυνάμεις, οτι θα καταλαβαίναμε οτι Έλληνας, Κινέζος, Γερμανός, Εσκιμώος είμαστε όλοι ένα, όλοι μέλη του ίδιου οικοσυστήματος. 
Την ελπίδα ήρθε να ξετινάξει ο μεγαλύτερος εχθρός μου. Οι λέξεις. «Μνημόνιο», «Μονόδρομος», «Αντίδραση», «Αλλαγή», «Τιμωρία». Σκατά... Οι λέξεις δεν μιλούσαν στην ψυχή. Μιλούσαν στο ένστικτο. Ο κόσμος δεν θα έβρισκε τη δικαιοσύνη, δεν την αναζητούσε. Σαν πληγωμένο ζώο θα αντιδρούσε. Είχε πράγματα, και τώρα τα έχανε. Η πρώτη αλήθεια, οτι οι άνθρωποι θέλουν αγαθά, ήρθε να καταπατήσει το όνειρο για οικουμενικότητα, κατανόηση και ειρήνη. Η ανώτερη τάξη παιρνει δύναμη, η κατώτερη αντιδρά και γίνεται ανώτερη... ο κύκλος αέναος, βίαιος, ασταμάτητος, ηλίθιος...
Στο πρόσωπο ενός νέου ανθρώπου, με ωραίες λέξεις, ο κόσμος είδε την ώρα της ανατροπής. Όχι της ειρήνης, της κατανόησης και της προσπάθειας. Όχι της εσωτερικής αλλαγής που πρέπει να προηγηθεί απαραίτητα πριν αλλάξουμε τον κόσμο. Όχι, απλώς άκουσε ωραίες λέξεις και με αυτές, χωρίς ιδρώτα, θα είχε δικαιολογία ώστε να μην αλλάξει.
Ο Βιτγκενστάιν ονειρευόταν λέξεις που δεν έλεγαν ψέμματα. Εγώ αλήθειες αυταπόδεικτες που δεν χρειάζονται λέξεις. Και μια χώρα ονειρεύτηκε την καταστροφή της, εναγκάλησε, αποδέχτηκε και ερωτεύτηκε την αδυναμία της να αλλάξει, για να ακούσει απλώς μερικές ωραίες λέξεις. Και, ως γνωστόν, πίσω απο τις λέξεις... κρύβεται ο Αλέξης.
*Ο Γιώργος Λ. εξακολουθεί να δουλεύει στις επενδύσεις και να παρακολουθεί αμήχανος έναν κόσμο που καταστρέφει αντί να χτίζει.
Blog Widget by LinkWithin
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...