Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Μπορεί η Τουρκία να γίνει Βενεζουέλα;

http://www.aei.org/wp-content/uploads/2016/12/RTSRR7W-e1480949044183.jpg

A supporter holds a flag depicting Turkish President Tayyip Erdogan during a pro-government demonstration in Ankara, Turkey, July 20, 2016. REUTERS/Baz Ratner.
Michael Rubin, AEI 


Μετάφραση στα ελληνικά: Παναγιώτης Μπαλακτάρης


Το 1970, η Βενεζουέλα δεν ήταν μόνο η πλουσιότερη χώρα στη Νότια Αμερική, αλλά επίσης μία από τις είκοσι πλουσιότερες χώρες στη Γη. Εφοδιασμένοι με αέριο και άλλους φυσικούς πόρους, οι Βενεζουελάνοι απολάμβαναν ένα κατά κεφαλήν εισόδημα όχι πολύ κάτω του αντίστοιχου του Ηνωμένου Βασιλείου. Υπήρχε εισοδηματική ανισότητα, αλλά το μέλλον φάνταζε λαμπρό.
Μετά ήρθε ο Ούγκο Τσάβεζ, ένας πρώην αξιωματικός του στρατού ο οποίος είχε φυλακιστεί ως πρωταίτιος του πραξικοπήματος του 1992. Εναντίον της διαταραχής που προκλήθηκε από τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την αβεβαιότητα, η λαϊκιστική ρητορική του Τσάβεζ είχε απήχηση, ιδίως στους Βενεζουελάνους οι οποίοι ένιωθαν ότι είχαν αφεθεί πίσω. Στο πλαίσιο του πολιτικού κυνισμού, της απογοήτευσης από τους κρατούντες πολιτικούς και την εισοδηματική ανισότητα, ο Τσάβεζ κέρδισε το 56% των ψήφων.

Ποτέ δεν κοίταξε πίσω. Δίωξε την τάξη των τεχνοκρατών και τοποθέτησε τους δικούς του ιδεολογικούς συνοδοιπόρους σε θέσεις εξουσίας. Έλαβε δραστικά μέτρα εναντίον των μέσων ενημέρωσης για να περιορίσει την κριτική και τα τυχόν αφηγήματα που θα έρχονταν σε αντίθεση με τις διακηρύξεις της δικής του κυβέρνησης. Η οικονομία της Βενεζουέλας έφθινε. Σίγουρα, η πτώση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου που επηρεάζουν τη χώρα προκάλεσαν πλήγμα στη Βενεζουέλα, αλλά αυτό από μόνο του δεν εξηγεί την κακή κατάσταση της Βενεζουέλας σήμερα: Έπειτα, οι τιμές του πετρελαίου είχαν πέσει και κατά το παρελθόν αλλά δεν είχαν ποτέ την παραλυτική επίδραση που είχαν με το καθεστώς του Τσάβεζ.
Πίσω στην Τουρκία: Εάν οι αναλυτές αντικαταστήσουν τον Ισλαμισμό με τον σοσιαλισμό, η άνοδος του Ερντογάν θυμίζει παράξενα τον Τσάβεζ. Ναι, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην πορεία και την ιστορία αμφοτέρων∙ πάντα υπάρχουν σε κάθε αναλογία: ο Τσάβεζ ήταν στρατιωτικός∙ ο Ερντογάν δεν ήταν. Ο Τσάβεζ ήταν σοσιαλιστής, ο Ερντογάν, τουλάχιστον αρχικά, αγκάλιασε την ελεύθερη αγορά.
Αλλά οι ομοιότητες υπερισχύουν των διαφορών. Αμφότεροι μεγάλωναν φτωχοί. Αμφότεροι εξέτισαν ποινή στη φυλακή. Αμφότεροι ήταν ανίκανοι να κρύψουν την περιφρόνησή τους για το Σύνταγμα. Αμφότεροι είχαν ως προτεραιότητα την προσωπική εξουσία. Όπως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Τουρκία, ο Τσάβεζ αναγνώρισε ότι ένας ανεξάρτητος Τύπος θα μπορούσε να εμποδίσει τον σκοπό του και έτσι έλαβε δραστικά μέτρα (ακόμη και σήμερα, όμως, η Βενεζουέλα απολαμβάνει έναν Τύπο πιο αδέσμευτο από αυτόν της Τουρκίας). Αμφότεροι χρησιμοποίησαν το μονοπώλιο στον Τύπο για να προωθήσουν θεωρίες συνωμοσίας και να αποφύγουν την προσωπική ευθύνη. Ενώ ισχυρίζονταν ότι προστατεύουν τους φτωχούς, αμφότεροι εμφανίζονταν να πλουτίζουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.
Πράγματι, στα πρώιμα χρόνια του, ο Ερντογάν εμφανίσθηκε να έχει βάλει την οικονομική ανάπτυξη της Τουρκίας σε ταχεία πορεία, ενώ ο Τσάβεζ προκάλεσε αιμορραγία στην οικονομία της Βενεζουέλας εξαρχής. Ο Ερντογάν εφάρμοσε μεταρρυθμίσεις, μερικές διακοσμητικές μερικές πραγματικές, και η τουρκική οικονομία απογειώθηκε. Εκ των υστέρων, όμως, φάνηκε ότι αυτό είχε να κάνει με το δημογραφικό ισοζύγιο παρά με τις ενέργειες του Ερντογάν, ίσως βοηθήθηκε μάλιστα από ένα «μαύρο» ταμείο που γέμιζε από πλούσια κράτη του Κόλπου, όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.
Αλλά αυτό που ήταν το θανάσι
ο πλήγμα για την βενεζουελανική οικονομία και μπορεί να είναι και για της Τουρκίας είναι η ιεράρχηση των πολιτικών πάνω από την οικονομία στη χάραξη της πολιτικής στρατηγικής, σε συνδυασμό με την ευρεία άρνηση της πραγματικότητας. Τους τελευταίους δύο μήνες, το νόμισμα της Τουρκίας έχει χάσει σχεδόν το 15% της αξίας του έναντι του δολλαρίου και αυτό είναι η αρχή μιας ανησυχητικής παρακμής. Ο Ερντογάν ανταποκρίθηκε με μια ομιλία καύχησης για την οικονομική ανάπτυξη στη διάρκεια της θητείας του. «Η σημερινή Τουρκία είναι 3 φορές πλουσιότερη από ό,τι ήταν πριν από 14 χρόνια», δήλωσε ο Ερντογάν. Αυτά είναι ανοησίες∙ η αλήθεια είναι ότι το πραγματικό ΑΕΠ της Τουρκίας αυξήθηκε κατά 65%, μακράν λιγότερο από τις περισσότερες αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες αγορές. Οι Τούρκοι δημοσιογράφοι δεν μπορούν να φωνάξουν στον Ερντογάν για τα ψέματα, όμως, διότι το να το κάνουν μπορεί να σημαίνει την απώλεια της εργασίας τους ή φυλάκιση.

Δεν είναι μόνο τα ψεύδη του Ερντογάν, που απειλούν την οικονομία, ωστόσο, αλλά μάλλον η λήψη αποφάσεων που περιστρέφεται γύρω από την πολιτική βεντέτα παρά από το κράτος δικαίου. Ο Ερντογάν χρησιμοποίησε το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου σαν δικαιολογία για να διώξει περισσότερους από 1.500 υπαλλήλους του Υπουργείου Οικονομικών. Έχει δεσμεύσει τράπεζες και εταιρείες. Τέτοιες ενέργειες έχουν επιπτώσεις. Τον Σεπτέμβριο, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε τα ομόλογα της Τουρκίας στην κατηγορία σκουπίδια. Οι διεθνείς δανειστές αποφεύγουν τις τουρκικές τράπεζες. Οι Τούρκοι επιχειρηματίες επίσης είτε φεύγουν από τη χώρα, είτε απομακρύνουν τις οικονομίες τους εκτός συνόρων.

Ο Ερντογάν ανταποκρίθηκε με περισσότερες συνωμοσίες και «στυλώνοντας τα πόδια». Έχει κατά καιρούς αναφερθεί σε ένα «λόμπυ των επιτοκίων», το οποίο εκείνος πιστεύει α) ότι υπάρχει και β) ότι στρέφεται εναντίον του. Πιο πρόσφατα, ο ίδιος κάλεσε τους Τούρκους να πουλήσουν τα δολλάριά τους για να στηρίξουν το εθνικό νόμισμα της Τουρκίας. «Αγαπητό μου έθνος, σε αγαπώ για χάρη του Αλλάχ», είπε. «Καλώ όσους έχουν αποταμιεύσεις σε συνάλλαγμα κάτω από το στρώμα τους να τις μετατρέψουν σε χρυσό ή τουρκική λίρα, ώστε να αυξηθεί η τιμή της τουρκικής λίρας, να αυξηθεί η τιμή του χρυσού. Γιατί, στο καλό, θα πρέπει να ενισχύουμε την αξία των ξένων νομισμάτων;» πρόσθεσε. «Αν το κάνετε αυτό και κάνετε αυτό το βήμα, τα τεχνάσματα κάποιων θα αποτύχουν.» (Καμία λέξη μέχρι στιγμής για το εάν ο ίδιος ο Ερντογάν έχει πουλήσει τα δισεκατομμύρια δολλάρια που στις τηλεφωνικές συνομιλίες που διέρρευσαν πρότεινε στην οικογένειά του να φυλάει στα ανακτορικά σπίτια της ή σε διάφορους λογαριασμούς στις ελβετικές τράπεζες). Οι Τούρκοι που αναλύουν τέτοια ζητήματα λένε ότι trolls από το κόμμα του έχουν αρχίσει να οργανώνουν εκστρατείες εναντίον των χρηματιστηρίων των ΗΠΑ και της Bank of America για την υποτιθέμενη κριτική τους κατά της Τουρκίας.

Η οικονομία της Τουρκίας είναι και πιο ποικιλόμορφη και λιγότερο εξαρτώμενη από τα ενεργειακά από ό,τι της Βενεζουέλας και έτσι η Τουρκία δεν έχει πέσει πολύ έως τώρα, αλλά οι Τούρκοι θα πρέπει να είναι πολύ ανήσυχοι για το μέλλον τους. Οι εκτελεστικοί εξαναγκασμοί και οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι εθιστικές. Όταν οι πολιτικές ατζέντες μεταβάλλουν το κράτος δικαίου, οι επενδυτές πάνε αλλού. Οι Τούρκοι μπορεί να παρηγορούνται με την ιδέα ότι η οικονομία τους είναι πολύ ισχυρή για να επιτρέψει την καταστροφή της από τη μεγαλομανία ενός ανθρώπου, αλλά και οι Βενεζουελάνοι βολεύτηκαν κάποτε με αυτό το ψέμα. 


http://www.aei.org/publication/could-turkey-become-venezuela/




infognomonpolitics.blogspot.gr 
Blog Widget by LinkWithin
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...