Πέμπτη, 22 Ιουνίου 2017

Η Φωτορύπανση και οι επιδράσεις της μας αφορούν όλους



Εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, η ζωή και η εξέλιξη βασίστηκε στον αέναο, μα προβλέψιμο χορό, της εναλλαγής μέρας και νύχτας, φωτός και σκότου. Είναι πλέον κωδικοποιημένο στο DNA όλων των φυτών και των ζώων.
Το σώμα αναμένει την έλευση της νύχτας για να ξεκουραστεί και την έλευση της μέρας για να τεθεί πλήρως σε λειτουργία. Αυτοί οι φυσικοί κύκλοι του σώματος που ονομάζονται κιρκαδικοί ρυθμοί, επηρρεάζονται από τον σύγχρονο άνθρωπο, που τείνει να τους διακόψει ριζικά, μετατρέποντας τη νύχτα σε “μέρα”.
Λίγο περισσότερο από 100 χρόνια πριν, μπορούσατε να περπατήσετε έξω τη νύχτα, ακόμα και σε μια πόλη, και να απολαύσετε το κέντρο του Γαλαξία σε όλο τον νυχτερινό ουρανό. Αμέτρητα αστέρια συνέθεταν το νυχτερινό ψιφιδωτό και η θέαση των αποτελούσε μέρος της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Πολλοί καλλιτέχνες εμπνεύστηκαν από αυτή τη θέα, όπως ο Van Gogh, ο Holst και ο Σαίξπηρ. Με περισσότερο όμως από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού να ζει σήμερα σε πόλεις και 3 στους 4 εξ’ αυτών να μην έχουν βιώσει ποτέ το θαυμασμό του παρθένου σκοτεινού ουρανού, αντιλαμβανόμαστε πόσο μακριά από τις συνήθειες των προγόνων μας βρισκόμαστε και από τις πηγές έμπνευσής των.
Τι ονομάζουμε όμως φωτορύπανση και ποιες οι επιδράσεις της;
Ως φωτορύπανση (ρύπανση τεχνητού φωτισμού) ορίζουμε τον υπερβολικό, άστοχα κατευθυνόμενο τεχνητό φωτισμό (συνήθως υπαίθριο). Τέσσερα είναι τα βασικά συστατικά της:
  • Urban Sky Glow – η φωτεινότητα του νυχτερινού ουρανού πάνω από κατοικημένες περιοχές.
  • Light Trespass – Το ελαφρύ φως που πέφτει εκεί όπου δεν προορίζεται ή χρειάζεται.
  • Glare – Έντονη λάμψη που προκαλεί οπτική δυσφορία. Τα υψηλά επίπεδα αντανάκλασης μπορούν να μειώσουν την ορατότητα.
  • Clutter – Συγκεχυμένες και υπερβολικές ομαδοποιήσεις φωτεινών πηγών, που συνήθως συναντώνται σε υπερβολικά φωτισμένες αστικές περιοχές.

Image Credit: lightpollutionmap.info

Επιδράσεις:

Δισσεκατομμύρια δολλάρια ξοδεύονται σε μορφή ηλεκτρικής ενέργειας που καταλήγει να αποτελεί φωτορύπανση. Μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής υπολογίζεται πως το ποσό αυτό αγγίζει τα 1,7 δισεκ. δολλάρια ετησίως. Επιπλέον, αυτή η κατασπατάληση ενέργειας οδηγεί σε απόβλητα 38 εκατομ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα, τα οποία διοχετεύονται στην ατμόσφαιρα. Εκτός όμως από τις συνέπειες των τεραστίων ποσών ενέργειας που χάνονται, η φωτορύπανση επηρρεάζει πολλές πτυχές της αλυσίδας της Φύσης πολύ πιο συγκεκριμένα και ξεχωριστά.

  1. Δυσμενή αποτελέσματα στην ανθρώπινη βιολογία:
Οι άνθρωποι, όπως και πολλά άλλα είδη, εξαρτώνται από τους φυσικούς κύκλους του σώματος που ονομάζονται κιρκαδικοί ρυθμοί. Η παραγωγή μελατονίνης στον οργανισμό ρυθμίζεται από το φως και το σκοτάδι (π.χ. ημέρα και νύχτα). Αν οι άνθρωποι εκτίθενται στο φως κατά τον ύπνο, η παραγωγή μελατονίνης μπορεί να κατασταλεί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές ύπνου και σε άλλα προβλήματα υγείας όπως αυξημένους πονοκεφάλους, κόπωση, άγχος, ορισμένες μορφές παχυσαρκίας (λόγω έλλειψης ύπνου) και αυξημένη ανησυχία.

  1. Ποικίλλες επιρροές στην άγρια φύση και τα οικοσυστήματα:
Τα φυτά και τα ζώα εξαρτώνται από τον καθημερινό κύκλο του φωτός και του σκότους, καθώς αυτός καθορίζει τις συμπεριφορές τους. Οι θηρευτές χρησιμοποιούν το φως για να κυνηγήσουν και τα θηράματα χρησιμοποιούν το σκοτάδι ως κάλυψη. Κοντά σε μεγάλες πόλλεις όμως, τα νυκτόβια ζώα αναγκάζονται και μαθαίνουν να ζουν με φως.
  • Τα τεχνητά φώτα μπορούν να οδηγήσουν τις θαλάσσιες χελώνες careta σε αφανισμό:
Τα νεογέννητα προσανατολίζονται προς τη θάλασσα με οδηγό την ανάκλαση φωτός στη θάλασσα. Τα τεχνητά φώτα τα απομακρύνουν από τον ωκεανό. Μόνο στη Φλόριντα, εκατομμύρια νεοσσοί πεθαίνουν με αυτόν τον τρόπο κάθε χρόνο.
  • Τα τεχνητά φώτα έχουν καταστροφικές επιπτώσεις σε πολλά είδη πουλιών:
Τα πουλιά που μεταναστεύουν ή κυνηγούν τη νύχτα περιηγούνται στο φως του φεγγαριού. Το τεχνητό φως μπορεί να τους αναγκάσει να πεαραπλανηθούν από την πορεία τους, οδηγώντας τα, προς τα επικίνδυνα κέντρα των πόλεων. Κάθε χρόνο εκατομμύρια πουλιά πεθαίνουν αφού συγκρούονται με άχρηστα φωτισμένα κτίρια και πύργους. Επίσης τα μεταναστευτικά πτηνά, που εξαρτώνται από συνθήματα και χρονομετρημένα εποχιακά προγράμματα, επηρρεάζονται από το τεχνητό φως και μεταναστεύουν νωρίτερα. Κάτι τέτοιο έχει ως συνέπεια να φθάνουν στις προοριζόμενες περιοχές πολύ νωρίτερα, πριν ακόμα το κλίμα γίνει εύκρατο για αυτά.
  • Επίδραση στα έντομα:
Πολλά έντομα έλκονται από το φως, όμως η έλξη του τεχνητού φωτός είναι καταστροφική. Οι φθίνοντες πληθυσμοί εντόμων επηρεάζουν αρνητικά όλα τα είδη που βασίζονται σε έντομα για φαγητό ή επικονίαση.

  1. Επιδράσεις στην Αστρονομία:
Πάνω από μεγάλες πόλεις, όπως η Αθήνα, η θέα των αστεριών έχει εξαφανιστεί. Μόνο λίγα από τα μεγαλύτερα αστέρια είναι ακόμα εμφανή. Επιπλέον οι περισσότεροι αστερισμοί δεν είναι ορατοί, εκτός ίσως από τη Μεγάλη Άρκτο και τον Ωρίωνα. Η πανέμορφη Γαλάτια Οδός (Milky Way) το κέντρο δηλαδή του Γαλαξία μας, δεν είναι ορατό, ούτε γνωστό από μεγάλο μέρος του πλληθυσμού.
Για τους ερασιτέχνες αστρονόμους τα τεχνητά φώτα κάνουν την παρατήρηση σωμάτων εκτός του ηλιακού μας συστήματος όλο και δυσκολότερη, καθώς αναγκάζονται να απομακρύνονται έως και εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρια από τις μεγάλες πόλεις όπου ζουν. Όσο για τους επαγγελματίες αστρονόμους, η παρατήρηση/μελέτη στο ορατό φάσμα γίνεται ολοένα και δυσκολότερη.
Image Credit: jmu.edu

Όπως γίνεται αντιληπτό, η φωτορύπανση επηρρεάζει κάθε πολίτη. Κυρίως όμως τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων. Γι’ αυτό όλοι μας θα μπορούσαμε να συνεισφέρουμε στη μείωσή της.
Μερικά απλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε:
  • Ελέγξτε τον φωτισμό γύρω από το σπίτι σας. Ο κακός φωτισμός όχι μόνο δημιουργεί λάμψη και φωτορύπανση, αλλά και σπαταλά τεράστια ποσά ενέργειας και χρημάτων.
  • Χρησιμοποιήστε φωτισμό μόνο όπου υπάρχει ανάγκη.
  • Στοχεύστε το φως στο σημείο που χρειάζεται και ποτέ προς τα επάνω.
  • Αναζητήστε τη Διεθνή Σφραγίδα Έγκρισης της Διεθνούς Συμφωνίας Dark-Sky (IDA) για κάθε εξωτερικό φωτισμό που αγοράζετε.
  • Συζητήστε το με τους φίλους σας, την οικογένεια σας και τους γείτονές σας.
Όλοι είμαστε υπεύθυνοι για την Γη που θα κληρονομήσουν οι επόμενες γενιές. Ας φροντίσουμε να διατηρήσουμε το φυσικό τοπίο όσο πιο ανεπηρέαστο γίνεται.


Πηγές:
  • Article’s Image  “darksky.org”
  • darksky.org  άρθρο  “Light Pollution Effects on Wildlife and Ecosystems”
  • darksky.org  άρθρο  “Get Involved”
  • darkskiesawareness.org  άρθρο  “Light pollution—what is it and why is it important to know?”
  • globeatnight.org  άρθρο  “What is Light Pollution?”
  • lightpollutionmap.info


tadeefi.gr
Blog Widget by LinkWithin
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...