Καραντίνα: Οδηγός (ψυχικής) επιβίωσης


Μας απασχολεί σίγουρα το πρόβλημα της φυσικής επιβίωσής μας, για αυτό και είμαστε σε καραντίνα. Πρέπει όμως να επιβιώσουμε και ψυχικά.
Από τι κινδυνεύουμε;
1. Εγκλεισμός. Ο περιορισμός σε χώρο και η απραξία μπορεί να μας οδηγήσει σε υπεραπασχόληση με τον εαυτό μας και τα προβλήματα μας. Ζούμε την οικογένεια μας με πρωτόγνωρο τρόπο που θυμίζει το ανέκδοτο που κυκλοφορεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό: «Μένω μέσα με την οικογένεια μου. Φαίνεται να είναι καλοί άνθρωποι». Δυσκολίες με τον εαυτό μας και με τους άλλους μπορεί να μεγεθυνθούν λόγω της ασυνήθιστα πολύωρης συνάφειας και κυρίως λόγω της απουσίας αντικειμένου απασχόλησης. Όταν μένουμε πολλές ώρες με άλλους πρέπει να υπάρχει κάτι ανάμεσά μας που απορροφάει την ένταση: Ένα παιχνίδι, μία ταινία, δουλειές, οτιδήποτε. Η πλήξη του εγκλεισμού μπορεί να προκαλέσει επιθετικότητα και ιδιοτροπία, πράγματα που μπορεί να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τη ζωή στην καραντίνα. Ο καθένας μας φοβάται για τη ζωή του και ο φόβος αυτός μετατρέπεται σε άγχος
2. Αίσθημα κενού. Η καθημερινότητα μας είναι γεμάτη με εικόνες, επαφές, ανταλλαγές ιδεών, συζητήσεις. Συχνά με αυτό τον τρόπο «ξεχνιόμαστε» και κατά περίπτωση περνάμε καλά. Τώρα όλο αυτό λείπει. Σχετιζόμαστε αποκλειστικά με ανθρώπους του περιβάλλοντός μας. Το αίσθημα ότι η ζωή μας χάνει το νόημα της μας κυνηγάει. Ξαφνικά έχουμε πολύ χρόνο και δεν ξέρουμε τι να τον κάνουμε.
3. Παχυσαρκία. Στην προηγούμενη ζωή μας χάναμε θερμίδες στην καθημερινότητα μας. Τώρα κινούμαστε πολύ λιγότερο και υποκαθιστούμε, μεγάλο μέρος της χαράς που παίρναμε πριν με το φαγητό. Τρώμε χωρίς να πεινάμε, βάζουμε κιλά χωρίς να θέλουμε.
4. Εσφαλμένη διαχείριση τραύματος. Το να είμαστε κλεισμένοι στο σπίτι για να προστατευθούμε από ένα αόρατο κίνδυνο προκαλεί αναπόφευκτα ένα μικρό ή μεγαλύτερο ψυχικό τραύμα. Η εσφαλμένη διαχείριση του μπορεί να το χειροτερέψει. Η διαρκής και ψυχαναγκαστική απασχόληση με τον κορωνοϊό, οι ατέρμονες συζητήσεις, τα σενάρια συνομωσίας δεν βοηθού. Λελογισμένη πληροφόρηση κυρίως για τα μέτρα που πρέπει να πάρουμε, λογικός χρόνος πληροφόρησης, πχ. Ένα δελτίο ειδήσεων. Αποφεύγουμε την τρομολαγνεία των καναλιών. Αφήνουμε τους ειδικούς να αποφασίσουν, δεν είναι απαραίτητο να τα καταλαβαίνουμε όλα. Αρκεί να εφαρμόζουμε τα ενδεικνυόμενα μέτρα. Και να θυμόμαστε, η εφαρμογή των μέτρων μας προστατεύει εκτός από τον κορωνοϊό και από το άγχος «μήπως κολλήσαμε».
Τι να κάνουμε;
1. Σωματική άσκηση. Περιπάτους σε έρημα μέρη, γυμναστική στο σπίτι, δουλειές στον κήπο ή στις γλάστρες στο μπαλκόνι. Μικροεπισκευές στο σπίτι. Η σωματική άσκηση παράγει ενδολφίνες που είναι φυσικά αντικαταθλιπτικά. Και αφού δεν μπορούμε να καλέσουμε τεχνίτες στο σπίτι μπορούμε να γίνουμε εμείς τεχνίτες (υδραυλικοί, μαραγκοί) και να χαρούμε το ερασιτεχνικό δημιούργημά μας. Θα μας δώσει χαρά. Ας κάνουμε και ένα κατάλογο από επισκευές που διαρκώς αναβάλουμε. Ίσως, όταν επιστρέψουμε στην κανονική ζωή, να έχουμε χρόνο.
2. Να κουβεντιάσουμε με τα άτομα που ζούμε ή με φίλους μέσω διαδικτύου για τον φόβο μας προσπαθώντας να δώσουμε μια λελογισμένη διάσταση που δεν θα είναι ούτε πανικός ούτε αδιαφορία για τον κίνδυνο. Η πιο ώριμη στάση είναι περίπου στη μέση. Λύνουμε τις απορίες μας διαβάζοντας επίσημες ανακοινώσεις και από υπεύθυνους επιστήμονες. Αποφεύγουμε τα σενάρια συνομωσίας. Την περίοδο της οικονομικής κρίσης η Ελλάδα είχε γεμίσει οικονομολόγους, σε λίγο με τον κορονοϊό θα γεμίσει και επιδημιολόγους. Μαθαίνουμε να ακούμε και όχι μόνο να μιλάμε. Σεβόμαστε όποιον υπερβάλει και ζει με πανικό την κατάσταση. Τον ακούμε. Δεν διασπείρουμε παντοδυναμικές απόψεις όπως «σιγά μην κολλήσεις, χαλάρωσε μεγάλε κλπ.» Μπορεί να αποβούν μοιραίες. Δεν πουλάμε θάρρος, γνώσεις και ανωτερότητα απέναντι στον κίνδυνο.
3. Ημερήσιο πρόγραμμα. Το 24ωρό μας δεν μπορεί να είναι χύμα. Δεν πρέπει να κάνουμε τη νύχτα μέρα, η έκτακτη κατάσταση δεν πρέπει να μας σπρώχνει στην τεμπελιά και σε μια κακώς εννοούμενη χαλάρωση. Δεν πρέπει τα παιδιά να είναι παρκαρισμένα στις οθόνες και εμείς να καθόμαστε στην TV με τις ώρες και να προσπαθούμε να αποτρέψουμε τα παιδιά. Η κάθε μέρα πρέπει να έχει συγκεκριμένο πρόγραμμα που μπορεί να συμφωνηθεί από μία συνέλευση όσων ζούνε σε ένα σπίτι, ό,τι ηλικία και να έχουν. Κατά τις 12μμ. Κλείνουμε τα πάντα και πάμε για ύπνο.
4. Είπαμε πολλά. Ας τα δοκιμάσουμε, θα υπάρξουν και επόμενες εκδόσεις αυτού του κειμένου. Συμφωνίες – διαφωνίες – προσθαφαιρέσεις – παρατηρήσεις δημόσια στο Facebook ή και στο astrinakis@gmail.com. Ας κάνουμε πολλές επανεκδόσεις αυτού του κειμένου με πολλούς συγγραφείς.
Αλέξανδρος Αστρινάκης,
ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής

Παραμονεύει το σύνδρομο του εγκλεισμού;
Η κατάσταση που ζούμε είναι κάτι μεταξύ πολέμου και κατοχής. Είμαστε ελεύθεροι πολιορκημένοι από τον κορωνοϊό. Στον πόλεμο οι άνθρωποι πήγαιναν στο καταφύγιο. Οι πρόσφυγες προσφεύγουν σε ασφαλέστερες χώρες. Εμείς προσφεύγουμε στο σπίτι μας, που χρησιμοποιούμε σαν καταφύγιο. Έξω υπάρχει απαγόρευση κυκλοφορίας. Όχι από την αστυνομία, από τον ιό. Τι αποτελέσματα θα έχει αυτή η κατάσταση αν συνεχιστεί; Και καλά στην αρχή το φιλοσοφούμε, ανταλλάσσουμε μηνύματα, τι θα γίνει αν αυτό το πράγμα κρατήσει δύο μήνες; Η ψυχική αστάθεια παραμονεύει. Καλά θα είναι να ξέρουμε πέντε πράγματα, να είμαστε προετοιμασμένοι. Ποια είναι η πιθανή ψυχοπαθολογία του εγκλεισμού;
1. Μελαγχολία. Ο παρατεινόμενος κίνδυνος μας κάνει να νιώθουμε πως η ζωή μας χάνει σιγά – σιγά το νόημα της. Παύει να μας αρέσει ότι μας άρεσε πριν και παίρναμε χαρά. Μελαγχολούμε.
2. Άγχος. Δεν έχουμε άγχος περιορισμένου χρόνου, όπως πριν. Τώρα ο χρόνος έχει διασταλεί, σχεδόν είναι άχρονος. Ο άχρονος χρόνος που ζούμε μοιάζει με επιστημονική φαντασία. Παρ’ όλα αυτά δεν το διασκεδάζουμε, αγχώμεθα και δεν καταλαβαίνουμε γιατί.
3. Κλειστοφοβία. Μένουμε σπίτι, συχνά οι ώρες περνάνε χωρίς να το καταλάβουμε. Κάποια στιγμή νιώθουμε δυσκίνητοι και αποκλεισμένοι από τους τοίχους του σπιτιού.
4. Αποπροσανατολισμός. Η επανάληψη ίδιων ερεθισμάτων μέσα στο σπίτι ή μάλλον η απουσία νέων μπορεί να οδηγήσει σα αποπροσανατολισμό και πανικό. Το ημερήσιο πρόγραμμα κρατάει το μυαλό μας σε επαφή και απομακρύνει αυτό το ενδεχόμενο.
5. Η κόπωση από τον εγκλεισμό μπορεί να οδηγήσει σε άρνηση του κινδύνου. Αν γίνει μαζικά είναι το χειρότερο ενδεχόμενο.
6. Φοβίες ότι έχουμε κολλήσει τον ιό (εκρήξεις άγχους από τον φόβο του «μήπως έχω κολλήσει») γιατί αγγίξαμε κάπου ή βήχουμε λίγο. Πιο ευάλωτα είναι τα άτομα με ιστορικό ψυχαναγκασμών. Επίσης ψυχαναγκαστική αντιμετώπιση του προβλήματος όπως το αέναο πλύσιμο χεριών, υπερβολική μικροβιοφοβία.
7. Αισθήματα ενοχής κυρίως για όσους έχουν συγγενείς που δεν μπορούν να φροντίσουν.
8. Κατάχρηση ουσιών. Ένα ποτό χαλαρώνει, πολλά μπορεί να γίνουν κακή συνήθεια.
9. Διαταραχές ύπνου. Εδώ η τήρηση του ημερησίου προγράμματος, η σωματική άσκηση και η αποφυγή κατανάλωσης καφέ παίζει σημαντικό ρόλο. Αν έχουμε διαταραχή εφιαλτών δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα.
Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να είναι μέσα στα όρια του φυσιολογικού, να μην συνιστούν δηλαδή ψυχική νόσο. Μπορεί όμως να προκαλέσουν έντονη δυσαρέσκεια και διαταραχή των διαπροσωπικών σχέσεων που είναι πολύ σημαντικές για την ψυχική μας επιβίωση στην καραντίνα.
Τι κάνουμε αν διαπιστώσουμε κάτι στο οικογενειακό μας περιβάλλον; Παραμένουμε κοντά του/της, τον/ την στηρίζουμε, του/της μιλάμε αλλά κυρίως ακούμε. Αν η κατάσταση γίνει ενοχλητική για τον ίδιο ή για το περιβάλλον απευθυνόμαστε σε ειδικό. Υπάρχουν (και εθελοντικές) ψυχιατρικές διαδικτυακές υπηρεσίες.
Αλέξανδρος Αστρινάκης


ΠΗΓΗ
Μπορεί να σε ενδιαφέρουν:

© Copyright 2017 TheSecretRealTruth- Diberdayakan oleh Blogger